Saturday, October 29, 2022

උරුමය කියාපාන හන්බොක්....

 

 හන්බොක්?



 කොරියානු  සාම්ප්‍රදායික සංස්කෘතිය හා අනුබද්ධ වචනයක්.ඉතින් ඔබ කොරියානු නාට්‍ය හා කොරියානු චිත්‍රපට වලට වඩාත් රුචි අයෙක් නම් මෙම ඇඳුම් විලාසිතාවන් ඔබ ඕනෑ තරම් දැක ඇත.

ඒ වගේම පැරණි ඉතිහාසයක් ද මෙම ඇඳුම් විලාසිතාවට තියෙනවා.හරියටම කිව්වොත් වසර දෙදහක විතර පැරැණි ඉතිහාසයක්.
කොහොම නමුත් තව දුරටත් ඒ ගැන විස්තර කරනවානම් පැරණි ඉතිහාසයකට එහා ගිය යම් කිසි සංස්කෘතිකමය වටිනාකමක් සහිත වූ ගැඹුරක් ද මෙම සාම්ප්‍රදායික ඇඳුම් මෝස්තර සහ විලාසිතාවන් සමඟ සම්බන්ධයි.
වර්තමානයේ මෙම විලාසිතාව උතුරු කොරියාවේ සහ මොංගෝලියාවේ සමහර ප්‍රදේශ වල දී ද ඊසාන දිග චීනයේ දී ද දැකිය හැකියි. 

ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය අනුව වෙනස්වන හන්බොක් ඇඳුම්



සාමාන්‍යයෙන් සාම්ප්‍රදායික කාන්තා හන්බොක් ඇඳුම හැට්ටයකින් හා සායකින් සමන්විතයි.එනම් ඒවා jeogory සහ chima නම් වේ. jeogory ලෙසින් හැට්ටය ද chima ලෙසින් සායද හඳුන්වයි. එම නිසා කාන්තා හන්බොක් ඇඳුම් කට්ටලය චීමා ජෙගෝරි ලෙස නම් කර ඇත. පිරිමි උදවියගේ හන්බොක් ඇඳුම හැට්ටයකින් හා කලිසමකින් සමන්විතයි. එනම් jeogory සහ baji වේ.
ජෙගෝරි
හන්බොක් වල උඩුකය වැසෙන ඇදුම් මෙම නමින් හඳුන්වයි. දැනට සොයා ගෙන ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් ඇති පැරණිතම ජෙගෝරි අයත් වන්නේ Yangcheon Heo වංශයට එනම් 1400-1450 අතර කාලයට සහ 1460 ගනන් වලටයි.
මෙම ජෙගෝරි වල ස්වරූපය කාලයෙන් කාලයට වෙනස් වේ. සාමාන්‍යයෙන් කාන්තා ජෙගෝරි වලයි මෙම වෙනස බහුලව ඇතිවෙන්නේ. පිරිමි ජෙගෝරි එතරම් විශේෂ වෙනසකට ලක් නොවේ. ජොසොන් වැනි රාජ්‍ය වංශය සමයේ කාන්තාවන්ගේ ජෙගෝරි නාටකාකාර ලෙස කෙටි වී ඇත.නමුත් පසු කාලීනව නිර්මාණය කරන ලද ජෙගෝරි වල කාන්තාවන්ගේ උඩුකය වැසෙන කොටස තරමක් දිග සහ පළලින් යුක්ත විය. මේ සඳහා භාවිතයට ගන්නා වූ රෙදි වර්ග මෙන්ම මැසීම සඳහා උපයෝගී කරගන්නා වූ තාක්ෂණය සහ හැඩය අනුව වර්ග කිහිපයක් ද වේ.


චීමා ( Chima)

මෙම නමින් හදුන්වන්නේ හන්බොක් ඇඳුමෙහි යට කොටස එනම් සාය කොටසයි. එහි ඉණ පටියක් ඇත මෙයද එක් එක් කාල පරාස වල යම් යම් වෙනස්කම්වලට ලක්වෙමින් ඉදිරියට පැමිණ තිබේ.

බජී

මෙම නමින් හඳුන්වන්නේ පිරිමි උදවියගේ හන්බොක් ඇඳුමෙහි පහළ කොටසයි. කොරියානු භාෂාවෙන් බජී යනු කලිසම් යන්න සඳහා යොදා ගන්නා වූ විධිමත් වචනයයි. නමුත් මෙම කලිසම් වර්ගය බටහිර යුරෝපීය කලිසම තරම් තද නොවෙයි.එනම් සැහැල්ලු ගතියක් එහි ඇත. එලෙස එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ බිම හිඳ ගැනීමට වඩාත් පහසු වන ලෙසිනි. එය වඩාත් ශක්තිමත් ලෙස ඇඳීම සඳහා ගැට ගැසිය හැකි ඉනවටා යෙදෙන පටියක් ද ඇත.
අරමුණු අනුවත් වර්ගීකරණය වෙනවා.

අවට පරිසරයේ සෞන්දර්යාත්මක සංකේතයක් වන හන්බොක්

කොරියානු ජාතිකයින් මෙම ඇඳුම් නිර්මාණය කිරීමේදී වඩාත් වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වන්නේ කොරියානු ස්වභාවික භාවය ඉස්මතු වන ආකාරයට එම ඇඳුම් පැළඳුම් නිර්මාණය කරගැනීමයි
හුඟක් වෙලාවට මෙම ඇඳුම් වල දකින්නට ලැබෙන්නේ මල් මෝස්තර සමනලුන් සහ ගංගා වැනි සොබාදහමේ අපූර්වතම නිර්මාණයන්.ඊට අමතරව සෘජු ,වක්‍ර ,සියුම් රේඛා සහ කොරියාවට ආවේණික වූ වර්ණ පහේ නියාය ද මෙම ඇඳුම් නිර්මාණය කිරීමේදී ඔවුහු සැලකිල්ලට ගනියි. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ඇඳුම් පැළඳුම් වලින් ඔවුන් විදහා දක්වන්න උත්සාහ කරන්නේ සමබරතාවය සහ මෘදු බව.පෙර සඳහන් කරපු කොරියාවට ආවේණික වර්ණ පහේ නියායට අනුව ඔවුන් නිරන්තරයෙන් භාවිතාවට ගන්නේ සුදු ,රතු නිල් ,කළු ,සහ කහ වැනි වර්ණයන්.එම වර්ණ වලින් ලෝහ ,ගින්න, දර ජලය පොළව වගේ දේවල් සංකේතවත් වෙනවා.ඒ කිව්වේ ස්වභාවධර්මයේ ඇති දෑ නිරූපණය කරන්නයි මේ අය මෙම විලාසිතාවෙන් බොහෝ විට උත්සාහ කරන්නේ. ඉතිං ඒ නිසාවෙන් කොරියානු සෞන්දර්ය සහ එහි අලංකාරය මෙම ඇඳුම් පැළඳුම් වලින් ලෝකයට විදහා දක්වන්නට කොරියානුවන්ට හැකියාව ලැබෙයි.


සමාජ තත්ත්වයන් අනුව වෙනස් වන හන්බොක් ඇඳුම්

කොරියානුවන්ගේ සමාජ තත්ත්වය පෙන්වන සංකේතයක් ලෙසද මෙම සාම්ප්‍රදායික හන්බොක් ඇඳුම් හඳුන්වන්නට පුළුවනි . ඒ අනුව සාම්ප්‍රදායික රාජකීය පවුල් වලින් පැවත එන්නන් තමන්ගේ වංශවත්භාවය පෙන්වීමේ සංකේතයක් ලෙස ද මෙවන් වූ ඇඳුම් විලාසිතා භාවිතයට ගනු ලබයි.
විවාහ මංගල උත්සව, පළමු දරු උපත වැනි විශේෂ අවස්ථා. ඒ අනුව සමාජීය තත්ත්වයන් වල ඇති වෙනස්කම නිසා නිර්මාණය කර ගන්නා වූ ඇඳුම් වල අමුද්‍රව්‍ය සහ මෝස්තර වලද වෙනස්කම් දක්නට පුළුවනි . ඒ අනුව සිල්ක් සහ සැටින් නමැති රෙදි වර්ග යොදාගෙන ඇඳුම් නිර්මාණය කරගන්නේ රාජකීය පවුල්වල උදවියයි. කපු අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කරමින් නිර්මාණය කර ගන්නේ සාමාන්‍ය කොරියානු වැසියන්ය.ඊට අමතරව සාමාන්‍යයෙන් වංශවත් උදවිය හන්බොක් සමඟ ලෙදර් වලින් නිෂ්පාදනය කළ පාවහන් භාවිතයට ගන්නා අතර පිදුරු වලින් වියන ලද පාවහන් වර්ග සාමාන්‍ය වැසියන් පළඳියි.
රාජකීය පවුල්වල වල උදවිය තද වර්ණ සහ වඩාත් හොඳ මිල අදිකම ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරමින් හන්බොක් නිර්මාණය කරගන්නේ ඒවා ඔවුන්ගේ ගෞරවය සහ ධනවත් භාවය ඉස්මතු කරන්නට යොදගත හැකි බැවිණි. කොහොම නමුත් මෙම හන්බොක් විලාසිතා වල් වල ඇති එම්බ්‍රොයිඩර් රටා මෝස්තර සහ විචිත්‍රවත් වූ වර්ණ අන්තර්ගත වීම කාගේත් සිත් ගන්නා ලක්ෂණයක්. මීට අමතරව උණුසුම් මාස වල දී වංශවත් පවුල්වල උදවිය තදින් වියන ලද උසස් වර්ගයේ හන්බොක් පළදි. වසරේ ඉතිරි කාලය පුරාම ඔවුන් සරල මෝස්තර සහිත සිල්ක් හන්බොක් භාවිතයට ගනු ලබයි.


1 comment:

  1. අපූරු සටහනක්...
    මේ ඇඳුම් චීනයෙ ජපායෙත් භාවිත කරනවනෙ

    ReplyDelete

උරුමය කියාපාන හන්බොක්....

   හන්බොක්?  කොරියානු  සාම්ප්‍රදායික සංස්කෘතිය හා අනුබද්ධ වචනයක්.ඉතින් ඔබ කොරියානු නාට්‍ය හා කොරියානු චිත්‍රපට වලට වඩාත් රුචි අයෙක් නම් මෙම ...